Ilu z nas może w tej chwili powiedzieć, że żyje w absolutnej zgodzie ze sobą i swoimi wartościami w pracy i w życiu? Ilu z nas może powiedzieć, że jest prawdziwie szczęśliwymi? Dla ilu z nas, poczucie spełnionego życia jest pojęciem abstrakcyjnym a w codzienności dominuje stwierdzenie: “nie mam na to żadnego wpływu” lub “nic nie da się z tym zrobić” lub “nie dam rady”?
Nie wszystko w życiu zależy od nas, ale wiele jednak zależy od naszej wiary - także w siebie i w swoje własne możliwości..... .
Coaching pomaga w rozwoju, uczeniu się, osiąganiu coraz to nowych celów. Pomaga odnosić sukcesy - we wszystkich obszarach życia.
To tylko niektóre pytania i tezy, które adresuje coaching, oraz tylko niektóre obszary, których dotyka. W tym miejscu chciałabym się dzielić praktyczną wiedzą na temat coachingu, swoimi własnymi doświadczeniami w obszarze coachingu (szczególnie w biznesie), jak również chciałabym zachęcać do korzystania z coachingu jako skutecznego narzędzia w osiąganiu celów i samorozwoju. A zatem......
Krótko o historii coachingu W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego wieku (sic!), planowanie w organizacjach odbywało się wyłącznie w wąskim gronie zarządzających najwyższego szczebla. Praktyka zarządzania określa to planowaniem top-down (od góry do dołu). W praktyce oznaczało to, że menedżerowie najwyższego szczebla ustalali cele, zaś odpowiedzialnością menedżerów niższego szczebla była realizacja tychże celów. Z czasem,w latach osiemdziesiątych, oczywistością stał się fakt, że jeśli organizacje miały się nadal dynamicznie rozwijać, konieczne było ich uelastycznienie. Ten wniosek skutkował koniecznością zmiany modelu zarządzania dyrektywnego i ręcznego na zarządzanie oparte na zaufaniu i pracy zespołowej (uprawnianie/empowerment) pracowników. Koniecznością stało się szkolenie pracowników, aby nie tylko rozumieli swą nową rolę w organizacji, ale także, aby nauczyli się podstawowych umiejętności i charakterystyk myślenia oraz działania właściwego liderom (leadership skills). Oczywistością stało się również stwierdzenie, iż aby mogły zmieniać się organizacje, na początek muszą zmieniać się ludzie w nich. I nie chodzi tutaj bynajmniej o wymianę ludzi ale o ich rozwój. Z tych wniosków i ciągłej potrzeby zmian (krytycznych dla utrzymania pozycji firm na coraz bardziej konkurencyjnych rynkach), zrodził się tzw. executive coaching/managerial coaching.
Trudno określić precyzyjną datę pojawienia się profesji coachingu – nastapiło to w latach osiemdziesiątych, według większości ekspertów. Coaching od początku istnienia tej profesji był nastawiony na ułatwianie zarządzania zmianą, na rozwój osobisty, na realizację celów - biznesowych oraz osobistych, na budowanie scenariuszy, na podstawie których można było budować przyszłe plany.
Czemu służy coaching? I w czym może pomóc? Coaching znajduje zastosowanie w organizacjach biznesowych oraz poza nimi w relacji do jednostek lub też zespołów i innych form relacji interpersonalnych (np. pary, przyjaciele etc).
Tematy i obszary, które najczęściej są przedmiotem coachingu biznesowego to:
- pomoc w definiowaniu i asystowanie w procesie osobistego rozwoju zawodowego w ramach organizacji
- planowanie sukcesji
- zmiany w karierze (w ramach i poza organizacją)
- umiejętności i kompetencje potrzebne do wykonywania roli zawodowej (tzw.work performance)
- praca zespołowa (tzw. high performance teams i teamwork)
- definiowanie i poszukiwanie nowej roli zawodowej ( tzw. outplacement)
- wypalenie zawodowe ( tzw.burn out)
- budowanie scenariuszy na przyszłość ( tzw. scenario building)
- równowaga między życiem zawodowym i prywatnym (tzw. work home balance)
Poza biznesem, obszary, które najczęściej są przedmiotem coachingu to:
- samorozwój personalny i zawodowy
- równowaga w życiu osobistym
- zmiana zawodu
- okres zmian w życiu (dojrzewanie, menopauza, andropauza,małżeństwo, rozwód)
- rozwój pasji i zainteresowań
- budowanie planu na przyszłość
- coaching par (w poszukiwaniu harmonii i balansu)
- życie zgodnie z własnymi wartościami
- realizacja zamierzonych projektów i zwiększenie efektywności działania
Kim jest coach? Coach jest przede wszystkim generalistą, z dużym praktycznym doświadczeniem zawodowym w określonym obszarze oraz dużym doświadczeniem życiowym. Z obu tych obszarów (oraz z wielu innych) potrafi czerpać w swej pracy. Charakterystyką dobrego coacha jest dojrzałość emocjonalna, dzięki której potrafi zbudować trwałą, opartą na zrozumieniu i empatii relację z Klientem oraz potrafi odsunąć własne ego na plan dalszy.
Co robi coach? Kiedy może pomóc? Coach pracuje z osobami indywidualnymi (prywatnie i w organizacjach) oraz z organizacjami. Pracuje z Klientami nad tzw. wnętrzem (tzw. being coaching) w obszarach wspólnie ustalonych z Klientem, oraz nad osiąganiem wspólnie ustalonych celów (tzw. performance coaching).
Dobry coach zazwyczaj stara się pracować z takimi Klientami, co do których ma przekonanie, że może pomóc - jest to zazwyczaj związane z własnymi profesjonalnymi doświadczeniami coacha w danym obszarze (jest to szczególnie ważne i krytyczne przy coachingu biznesowym z racji charakterystyki Klienta) oraz z oceną danej sytuacji przez coacha.
Coach może pomóc tylko wtedy, kiedy Klient sam ma potrzebę zmiany. Dlatego, aby coaching miał sens dla obu stron, Klient powinien: czuć potrzebę zmiany (nawet jeśli to, co chce zmienić nie jest jeszcze do końca zdefiniowane. Zdefiniowanie celu jest wspólnym zadaniem coacha i Klienta), chcieć dalej się rozwijać, stać się bardziej świadomym i kompetentnym jako jednostka być gotowym na zmianę dotychczasowych planów a czasem i całego życia chcieć uaktywnić w sobie wszystkie swoje cechy chcieć i umieć sobie wyobrazić przyszłość, którą chce osiągnąć chcieć myśleć/ chcieć nauczyć się myśleć poza utartymi schematami, ograniczeniami i własnym strachem szanować innych ludzi, umieć korzystać pozytywnie z ich obecności w życiu być gotowym zaangażować się w szkolenia, które mogą pomóc w osiągnięciu celów coachingu posiadać umiejętność i chęć do zdyscyplinowanego i odpowiedzialnego planowania
Wyżej wymienione niektóre charakterystyki...postawy Klienta są ważne, jeśli coaching ma mu przynieść zamierzone korzyści.
Dlaczego warto spróbować? Coaching, jako model współpracy oparty na wzajemnym zaufaniu, koncentracji na potrzebach i planie Klienta jest procesem, w którym, w odróżnieniu od innych relacji interpersonalnych, głównym beneficjentem jest Klient. Obecność coacha służy odkrywaniu wartości ważnych dla Klienta w różnych kontekstach. Pomaga w koncentracji na tematach i obszarach, które są istotne dla Klienta, służy wzmocnieniu procesu uczenia się, pomaga w znalezieniu dostępnych opcji działania i uaktywnia odwagę do działania i osiągania celów, czy to osobistych czy też zawodowych. To wszystko prowadzi do osiągnięcia sukcesu, którego charakterystyka i kryteria są definiowane przez samego Klienta.
Jak można skorzystać z coachingu? Coaching może wpływać na różne obszary życia. Z coachingu można korzystać w odniesieniu do jednego czy kilku zagadnień (np: poprawa organizacji pracy, osiągnięcie określonego celu zawodowego, lepsza równowaga między pracą a życiem prywatnym itd.).
Z coachingu może skorzystać każda osoba w każdym wieku, która jest gotowa na zmiany i czuje jej potrzebę.
Coaching, aby przyniósł trwałe, zamierzone rezultaty powinien trwać minimum trzy miesiące - górna granica czasu nie jest określona i zależy od indywidualnych ustaleń między coachem a Klientem (takie ustalenia są najczęściej przedmiotem tzw “coaching agreement” - i jak wszystko w obszarze coachingu są elastyczne).
|